TÜRK BİLİMİ TÜRK DÜNYASI Türk dünyasının bilim yayını

HOKAND HANLIĞI (1740 – 1876)

TÜRK BİLİM DÜNYASININ YAYINLARI

Hokand Hanlığı, bugünkü Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan sınırları içinde kalan bir alanda, 1740 – 1876 yılları arasında varlığını sürdürmüş olan Kırgız devleti. Buhara Hanlığı (Buhara Emirliği) ve Hive Hanlığı ile birlikte “Kırgız üç hanlığı” olarak anılmıştır.

Kırgız Ming aşiret reisi Şahruh Biy (Bey’in Kırgızcası) 1709′da Kokand’dan Nakşibendi hocalarını kovarak iktidarı elde etmiştir.

1758 yılında bir süre için Çin hakimiyetini tanımak zorunda kalan hanlık, 19. yüzyılın ilk yarısında Alim Muhammed ve Mehmed Ali Han’lar zamanında Taşkent ve Yesi şehirlerini içine alarak Balkaş Gölü’ne kadar uzanmış, tüm Kırgız topraklarına hâkim olmuştur. Hanlık 1800′de Taşkent’i, 1826′da Doğu Türkistan’ın en önemli kenti Kaşgar’ı dahi ele geçirdi.

Hanlık 19. yüzyıl’ın ikinci yarısında yine komşu bir Türk Devleti olan Buhara Hanlığı ile yaşanan çatışmaların da etkisi ile iyice zayıfladı. Sadece Taşkent şehir 1840-1865 arasında iki hanlık arasında yedi kez el değiştirdi. Bu zayıflıktan ötürü diğer hanlıklar gibi Kokand Hanlığı da 1860′ların başından itibaren Orta Asya Türk hanlıklarının üzerine askeri harekat düzenleyen Rusya’nın karşısında duramadı.

24 Ekim 1862′de ilk olarak Kırgızistan’ın bugünkü başkenti Bişkek düştü. 15 Haziran 1864′te Yesi, 19 Haziran’da da Evliya-Ata şehri Rus işgaline girdi. 7 Mayıs 1865′te Taşkent yakınlarındaki meydan savaşında Alem Kul komutasındaki Kokand ordusu Rus ordusu karşısında dağıldı. Bunun üzerine General Çernayev komutasındaki Rus ordusu 16 Mayıs 1865′te Taşkent’e savaşsız girdi. Taşkent’in kaybıyla Hanlığın direnci iyice kırıldı.

Buhara Hanlığı’nın ise Taşkent’in işgalinden sonra Rusya’ya karşı Kokand Hanlığı ile ittifak yapması beklenirken, Buhara Hanı 14 Temmuz 1865′te Kokand’ı işgal ile Kokand Hanı Seyid Muhammed’i esir etti. Bir yıl sonra 1 Haziran 1866′da Hocend şehri Rusların eline geçti.

17 Temmuz 1867′de Rus Çarı “Türkistan Genel Valiliği”nin kurulmasına ilişkin “ukaz”ı imzaladı ve bu makama Alman asıllı General Konstantin von Kaufmann getirildi. Bu şahıs, Orta Asya Türk hanlıklarına savaş açmak, barış yapmak ve dış ilişkileri yürütmek yetkileriyle donatıldı.

Mayıs 1868′de bilfiil Kokand kenti askeri harekatını sürdüren Rus işgaline girerken 2.500 Kokand askeri de hayatını kaybetti. Hanlık, böylece 1868′de Rus himayesine girerek kukla devlet haline geldi. Han ilan edilen Nasruddin 1875′te işgalden kurtuluş mücadelesini başlattıysa da, Rus ordusu 22 Eylül 1875′te Nemengan’a girdi ve isyanı bastırmaya çalıştı. Kokand bir ara tekrar Türk birliklerinin eline geçtiyse de, von Kaufmann’ın atadığı Albay Skobolev 28 Şubat 1876′da Kokand’ı kesin olarak işgal etti ve direnişçi Türk komutan Polat Bey idam edildi. 28 Şubat 1876′da tamamen Rusya’ya ilhak olundu ve 1876-1885 yılları arasında hanedan üyelerinin de yakalananları Ruslar tarafından idam edildi.

1915 yılında Hokand Hanlığı’nı yeniden kurabilmek amacıyla bir isyan başladı ve 1916′da isyan tüm Fergana’ya sıçradı. 1917′deki Rus Devrimi’nden sonra, 9 Aralık 1917-20 Şubat 1918 arasında üç ay süren Hokand Cumhuriyeti (Türkistan) keza Ruslar tarafından ortadan kaldırıldı.

Hanlık toprakları üzerinde, Sovyet Devrimi sonrasında 27 Ekim 1924′te Özbek Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur. Aynı topraklar üzerinde ve Özbekistan’a bağlı bulunan Tacikistan Özerk Cumhuriyeti 1929 yılında ayrı bir devlet olarak yapılanmıştır.

Orta Asya’nın en stratejik bölgelerinden biri olan Fergana vadisi’nde kurulmuş olan hanlığın son hanlarından Hüdayar Han’ın sarayı günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.

  Hanlar
II. Şahruh 1710 — 1721
Abdurrahman 1721 — 1739
Abdulkerim 1739 — 1746
Erdana bi Erdeni 1746 — 1770
Suleyman 1770
III. Şahruh 1770
Narboto Biy 1770 — 1800
Alim 1800 — 1809
Muhammed Ömer 1809 — 1822
Muhammed Ali 1822 — 1842
Şer Ali 1842 — 1845
Murat Biy 1845
Muhammed Kudayar 1845 — 1858
Muhammed Molla Bey 1858 — 1862
Şah Murat 1862
Muhammed Kudayar 1862 — 1863
Muhammed Sultan 1863 — 1866
Muhammed Kudayar 1866 — 1875
Nasruddin 1875 — 1876
Polat 1876

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Popularity: 3% [?]

Leave a Reply

BİLGİ PAYLAŞTIKÇA DEĞERLENİR

 

Eylül 2014
Pts Sal Çar Per Cum Cts Paz
« Ağu    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

ilgi sıralamasında ilk 100

  1. 100% Osmanlı İmparatorluğu dönemi haritası 1299-1920 VE OSMANLI İMPARATORLUĞUNUN YERİNE KURULAN 64 ÜLKE
  2. 50% TÜRKİYE'YE YERLEŞMİŞ OLAN 24 OĞUZ BOYU
  3. 41% İspanya Müslüman tarihi, Tarık Bin Ziyad (689-720), Endülüs Emevi Devleti (756-1492)
  4. 23% Hezarfen Ahmet Çelebi, (d. 1609 – ö. 1640)
  5. 22% OSMANLI AŞİRET KAYITLARI
  6. 21% GÖKTÜRKLER (M.S. 552-M.S. 744) ve Asya coğrafyasındaki antik gök bilimi belgeleri.
  7. 21% BÜYÜK HUN İMPARATORLUĞU (MÖ400)
  8. 21% 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılışı "23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı"
  9. 21% BAĞDAT PAKTI-24 Şubat 1955, CENTO (Central Treaty Organization - Merkezi Antlaşma Teşkilatı)
  10. 21% ATATÜRKÜN SAVAŞTIĞI dünyanın ilk savaş uçağı kullanıldığı (1912) TRABLUSGARP SAVAŞI
  11. 19% HZ. MUHAMMED (571-632) MÜSLÜMANLARIN PEYGAMBERİ
  12. 18% Karamanoğlu Beyliği.(1256-1487) ülkesindeki resmi dili Türkçe yapan beylik.
  13. 18% TÜRK DÜNYASINDA BOY GENLERİ TAMGALAR-Taşınan Bilim-Kültür Genleri-Antik Boy’lar Tamgaları
  14. 17% Harezmi (780-850) dokuzuncu yüzyılda yetişen cebir alanında ilk defa eser yazan Müslüman-Türk matematik, coğrafya ve astronomi alimi.
  15. 16% Halife'ler sıralaması.
  16. 16% Kervan yolları korumalı konaklama yerleri "İPEKYOLU KERVANSARAYLARI" hanlar
  17. 15% 19 Mayıs 1919 "Türklerin Millî Mücadele tarihi" başlangıcı
  18. 14% Türk boyları
  19. 14% 1826 yed-i vahid (tekel) sistemi
  20. 14% KARTAL ve KANATLARI-GÖKLERDEKİ HAKİMİYET- GÜÇ GÖSTERGESİ OLARAK TARİHTEKİ TÜRK TAMGASI
  21. 14% Bulgaristan Tarihi, Traklar (MÖ400), Han Asparuh (668-700).
  22. 14% BOLAYIR COĞRAFYASI VE TÜRK TARİHİNDEKİ YERİ
  23. 14% 30 AĞUSTOS Zafer Bayramı (1922)
  24. 14% AMERİKA’DAKİ “TÜRK BEYİN GURBETÇİLERİ”
  25. 13% MEMLÜKLER-KÖLEMENLER-(KÖLE TÜRKLER)’İN “TÜRK İSLAM DÜNYASINDAKİ GÖREVLERİ” (673-1811)
  26. 13% Kayı Boyu (IYI)
  27. 12% Orhun Alfabesi çevrimi-Dr.Yusuf Alper Kılıç
  28. 12% Mehmet Cengiz Öz (MEHMET ÖZ) 1960
  29. 12% DÜNYA KÖLELİK TARİHİ Zaman Çizelgesi
  30. 12% “Türk lügatını yazan TÜRK -KAŞGARLI MAHMUT” (1008 – 1075) DİVANI LÜGAT İ TÜRK
  31. 12% TÜRK BOYLARI
  32. 12% ÇİN SEDDİ (M.Ö.403 M.Ö.221),
  33. 11% ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ (1077)
  34. 11% 1228-BİR DESTANIN SANATI- Nakşı bukalemun - DİVRİĞİ ŞİFAHANESİ VE ULU CAMİ "bir Bilim-bir Tarih-bir Şaheser-bir Gönül-bir İnanç" VE BİR ALTIN MİRAS
  35. 11% MOĞOLİSTANDA KAZILARDA YENİ BULUNAN ESERLER ANTİK TÜRK DÜNYASINA IŞIK TUTUYOR
  36. 11% DOĞU ROMA İMPARATORLUĞU (330 – 1453)
  37. 11% SERVET SOMUNCUOĞLU
  38. 11% SURİYE TÜRKMENLERİ VE TERK EDİLMİŞLİK KADERİ
  39. 11% AMERİKA!YI KEŞFEDEN MÜSLÜMAN VE TÜRK KAŞİFLER (1291-1554)
  40. 10% BEYAZ TÜRKLER....Deşti Kıpçak-Kuman Türkleri ve Kuman kitabı (Mö1000)
  41. 10% Uluğ Bey (d. 1393 - ö. 1449)
  42. 10% Suriye Türkmenleri ve yaşadığı yerler
  43. 10% Türklerde kültür örneği,İzol Aşireti ve yerleştiği Köyleri
  44. 10% HASAN BÜLENT PAKSOY- Orta Asya Bilimcisi
  45. 10% HAZAR TÜRKLERİ (Musevi Hazar topluluğu)
  46. 10% AHAL TEKE TÜRK ATLARI VE DÜNYADA AT BAKALIĞI OLAN TEK ÜLKE "TÜRKMENİSTAN HER YIL AT BAYRAMI KUTLUYOR"
  47. 10% Taşlarda "Yazı Belgeler" ORHUN ANITLARI ( Tonyukuk 716, Köl Tigin (Kültigin) 732, Bilge Kağan 735 )
  48. 10% AMERİKA ASYA ARASI (KITALARARASI MESAFE) NEDİR?
  49. 10% ÇİMPE KALESİ-OSMANLILARIN AVRUPAYA İLK GEÇİŞİ-1352
  50. 10% Çin tarihi
  51. 10% ŞAMAN DAVULU-GÜNÜMÜZE KADAR GELEN ANTİK (ÖNTÜRK) TÜRK TAMGALARI
  52. 10% MÜSLÜMAN BİLİMCİLER TARİH SIRALAMASI
  53. 10% TUAREG'LER TÜRK MÜ?, Güney Akdeniz (Kuzey Afrika) Kültürü-South Mediterranean Culture
  54. 10% TÜRK TARİHİ Zaman Çizelgesi
  55. 10% BARAK TÜRKMENLERİ
  56. 9% İSVİÇRE HUN VADİSİ - ÇİN SİCHUAN-TÜRKMENİSTAN NOHUR - SEKELİSTAN HUN - TÜRKİYE DENİZLİ KÜLTÜR BAĞI; DENİZLİ ARDIÇ MEZAR BAŞLIKLARI
  57. 9% Aytunç ALTINDAL
  58. 9% BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ KOMUTANI BEKÇİOĞLU EMİR AFŞİN
  59. 9% Haluk Tarcan (1931- )
  60. 9% GELECEĞİN ENERJİSİ GÜNEŞ VE paylaşılamayan çöllerde GELECEĞİN SAVAŞLARI “”"ÇÖL SAVAŞLARI”"”
  61. 9% KURULUŞUN TEMELİ ZAFER VE TÜRKİYEDE 30 AĞUSTOS SAVAŞ HARAKETİ ŞANLI TARİHİ
  62. 9% KURTULUŞ SAVAŞINDA BİR (AMAZON) KADIN SAVAŞÇI TÜRK - "İstiklâl Harbi akıncısı” KARA FATMA “Üsteğmenlik maaşımı Kızılay’a terkettim” -....1955
  63. 9% ALİ AKIŞ -1918
  64. 9% ERDOĞAN ASLIYÜCE -Bir Tarih Hazinesi
  65. 9% A.Burhan Ersan " Sanatın gerekliliği ve Ebru"
  66. 9% 1453-İSTANBULUN FETHİ, BİR DEVİR NASIL DEĞİŞTİ.
  67. 9% SÜMERLER (M.Ö. 3500 – M.Ö. 2000) Runik yazıdan Çivi yazısına “tarihte kullanılan ilk digital yazı”mı?
  68. 9% İmam Maturidi (Semerkant 852-944 )
  69. 9% ANTİK TARİHTEN BU YANA GÖK BİLİM ÇALIŞMALARI VE TÜRKLERDEKİ GÖK BİLİM KÜLTÜRÜ - AY YILDIZ TAMGASI
  70. 9% “YAŞAYAN TARİH-DİL BİLİMCİMİZ” önTürk araştırmacısı KAZIM MİRŞAN
  71. 9% ANTİK TÜRK TAMGASI BULGARİSTAN TÜRKİYE AZERBAYCAN VE KORE TARİHİNİ AYDINLATTI
  72. 8% TURAN YAZGAN
  73. 8% Kimmerler ( c. M.Ö. 1200)
  74. 8% TRAKYENLER, ANTİK TÜRKİYENLER
  75. 8% Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları (1683-1699)
  76. 8% Karahanlılarda Türkçe İslam ve Türkçe İlk Kur'an
  77. 8% Tablet Belgeler NAACAL TABLETLERİ (15.000 yıl)
  78. 8% (1700-1800) yılları TÜRK TARİHİ olayları
  79. 8% İNANÇLARIN YÖNETİM VE EKONOMİ BİRLİĞİ-YÖNETİM VE EKONOMİ BİRLİĞİ İNANCI, GLOBAL BİRLİKTELİK VE KUTSAL İTTİFAKLAR-HAÇLI SAVAŞLARI (1096-1270)
  80. 8% SURİYE TÜRKMENLERİ
  81. 8% Kurt Sosyal Hayatı ve TÜRKLER'DE "KURT TAMGASI"
  82. 8% KÖSEDAĞ SAVAŞI 1242
  83. 8% VİNÇA - TURDAŞ SEMBOLLERİ (VİNÇA - TURDAŞ KÜLTÜRÜ 3)
  84. 8% AVRUPA HUNLARI SEKELLER
  85. 8% Manastır Askerî İdadisi 1912
  86. 8% Orkun (Orkney) adaları “antik runik-ORHUN (Kök Türk) yazıtları”.
  87. 7% METE HAN (MÖ 209-714)
  88. 7% 1402 ANKARA-BEYAZIT VE TİMUR KARDEŞLERİN YAZIŞMALARI
  89. 7% Memun, 832’de Beytü’l-Hikme (Bilgelik Evi) adlı bir akademi kurdu. Burada Yunanca, Süryanice, Farsça ve Sanskritçe yapıtlar Arapça’ya çevrildi
  90. 7% Yemen buluntuları “BİLKİS” bilge ? yazıtları(MÖ1000)
  91. 7% BALKAN PAKTI (Balkan Anlaşma Yasası), 9 Şubat 1934 "ATATÜRK'ÜN YAPTIĞI İKİ ÖNEMLİ ANLAŞMADAN BİRİ"
  92. 7% İyi Huylu Paroksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV).
  93. 7% DÜNYA TÜRKLERİ
  94. 7% Osmanlı Rumeli İstihbarat Teşkilatı Martoloslar
  95. 7% ETİYOPYA AKSUM'DA "14BİN YILLIK ORHUN (RUNİK) YAZITLARI"
  96. 7% Babür İmparatorluğu (1526–1858) Hindistan da Türk’ler Şah Cihan (d. 5 Ocak 1592 – ö. 22 Ocak 1666)
  97. 7% LÜBNAN TÜRKLERİ
  98. 7% Göbekli Tepe - Dünyanın İlk Tapınağımı (9500 M.Ö. )
  99. 7% ibn HALDUN” (1332-1406) Geçmişler geleceğe, suyun suya benzemesinden daha çok benzer.”
  100. 7% “Taşlar yalan söylemez” SIRADIŞI BİR BİLİM YORUMCUSU (rock art,stones don’t lie)- FERRUH ÜLKER


wp_footer() class="snap_shots