Download Free FREE High-quality Joomla! Designs • Premium Joomla 3 Templates BIGtheme.net
Ev / Belgeler / Hitit tarımı mirası “Zız” ve Frigler tarafından da tarımı yapılmış olan (Siyez ) buğdayın değeri yeni anlaşılıyor..

Hitit tarımı mirası “Zız” ve Frigler tarafından da tarımı yapılmış olan (Siyez ) buğdayın değeri yeni anlaşılıyor..

Anadolu’da binlerce yıllık tarım tarihi mirası sürdürülüyor..

siyez

Siyez buğdayının Hititlerde tanrısal bir güç ile bağışlandığını gösteren Konyada yeni bulunmuş belge-stel.

.
Siyez, kaplıca (einkorn – Triticum monococcum), Fransa, Fas, Yugoslavya ve Türkiye’de yetişen, Triticum boeoticum türünden yabani buğday türünün kültüre alınmış formudur. Triticum dicoccum buğdayı ile birlikte erken dönemde kültüre alınan buğday türlerindendir.

.
Tr. monococcum ya da Einkorn olarak da bilinen Siyez buğdayı ilk olarak 10.000 yıl önce Yakın Doğu’da tespit edilmiş olup, kültüre alınmış günümüz buğdayının da atasıdır. Hititler ve Frigler tarafından da tarımı yapılmış olan Siyez buğdayına verilen ilk isim Hititçe bir kelime olan “Zız” iken, daha sonraları “Siyez” ve bazen de “Kaplıca” olarak adlandırılmıştır. Günümüzde halen Kuzey Anadolu’da, Balkan ülkelerinde, Almanya, İsviçre, İspanya ve İtalya’da ekimi yapılmaktadır.

Siyez buğdayı

.
Siyez buğdayının yapısı;
Siyez Buğdayı 2n kromozom yapısındadır ve yabancı dillerde Emmer olarak adlandırılan ve Türkiye’de Kars yöresinde ekilen Triticum dococcum (Gernik ya da Kavılca)türü buğdaydan farklı bir yapıdadır. Tek başakçıklı olması ve sıkı kavuz yapısı itibarı ile hastalık ve zararlılara dayanıklı, kurak şartlarda ve fakir topraklarda rekabet gücü yüksek bir tür olarak bilinen Siyez Buğdayı’nın, yapılan çalışmalarda yüksek yağ içeriğine ve ekmeklik buğdaya göre daha fazla sarı lutein oranına sahip olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca tam tahıl tüketimiyle ilişkili sağlık yararları ve düşük glisemik indekse sahip olmasının yanında, fonksiyonel gıda olarak da protein, fenolikler, tokoferoller ve karotenoidler açısından diğer buğday türlerine göre daha zengin bir yapıda olduğu tespit edilmiştir.

• Enerji: 340 kcal/100g
• Kül 1,70 g/100 g
• Protein 14-25/100 g (ekmeklik buğdaylarda bu değer 10-12 gr./100 g)
• Karbonhidrat 64,92/100 g
• Diyet lif 9,72/100 g
• Yağ 1,78/100 g
• E Vitamini 0,09 mg/100 g
• B1 Vitamini (tiamin) 0,25 mg/100 g
• B2 Vitamini (Riboflavin) 0,026 mg/100 g
• Niasin 4,21 mg/100 g
• B5 Vitamini 0,208 mg/100 g
• B6 Vitamini 0,41 mg/100 g
• B7 Vitamini 1,66 IU/100 g
• B12 Vitamini 0,091 IU/100 g
• K2 Vitamini 1,23 IU/100 g
• Folik Asit 26 IU/100 g
• Çinko 5,32 mg/100 g
• Demir 4,21 mg/100 g
• Fosfor 159,7 mg/100 g
• Kalsiyum 32,26 mg/100 g
• Magnezyum 93,51 mg/100 g
• Potasyum 403,5 mg/100 g
• Sodyum 3,41 mg/100 g
• Selenyum 11,5 IU/100 g
• Ham lif %0,90
• Nişasta %56,69

Siyez buğdayı ve bulguru
Türkiye’deki siyez buğdayı tarımı;
Siyez Buğdayı Türkiye’de sadece Kastamonu yöresinde, özellikle de İhsangazi, Seydiler ve Devrekani ilçeleri civarında yetiştirilmektedir. Bulgura işlenerek tüketilmektedir. Siyez Bulguru, başakcıkları tek taneli olan ve kavuzlu bir yapıya sahip olan Siyez Buğdayı’nın, kaynatıldıktan sonra kurutulması ve tamamen geleneksel yöntemlerle taş değirmenlerde yarılması (kırılma değil) sureti ile elde edilen bir üründür. Kastamonu yöresinde 14000 dekar Siyez Buğdayı ekiliş alanı bulunmaktadır. Kastamonu geneli Siyez buğdayın üretim miktarı 3.500 ton, Siyez bulguru üretimi yaklaşık 700 ton iken; İhsangazi İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nün verilerine göre üretimin en fazla yapıldığı İhsangazi’de 2013 yılı ekilişi 6.750 dekar, Siyez buğdayı üretimi 1.687 ton ve Siyez bulguru üretimi ise 470 tondur.
.
Frig kabartma resminde tarım ve zenginlik hiyerarşisi;

Friglerde zenginlik hiyerarşisi

1 Yönetici
2 Çiftçi
3 Öküz ve saban tarımı
4 Hayvancılık

Bu kabartma resmi Anadolu tarihindeki kültürlerdeki çiftçiliğin önemini göstermektdir..
Oğuzlar Türklerin tarım boyudur ve Öküz tamgasının sebebi de “öküzün tarımdaki değeri”dir, “öküz adanmışlık(hizmetkarlık- inançlarına bağlı ve inançlarına hizmet eden) tamgası”dır….
.


.
.

Hakkında admin

İlginize teşekkürler

Bizans müziği ve Cezeri bilim kitabı

Kıpti alfabesi, Yunan ilahi notaları ve Cezeri bilim kitabı bağları

Kıpti alfabesi Hiyeroğlif yazılarının papirüslere yazılmasıdır, papirüs yazıları Mısır medeniyetinde çok büyük değişim oluşturmuştur, taşlara …

YEMEN-ANTİK TARIM BARAJI

Antik Yemen tarımı, Kıpti dili ve dil bilimci Vahşiye – (1000)

YEMEN TARIM TARİHİ YAZARI İbn Wahshiyyah Nabatça da’Abū Bekir’Aḥmad bin’Alī (. Fl 9 / 10. …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

CAPTCHA (Şahıs Denetim Kodu) Resmi

*